Oktober

Teder en jong, als werd het voorjaar
maar lichter nog, want zonder vruchtbegin,
met dunne mist tussen de gele bladeren
zet stil het herfstgetijde in.
 

Ik voel alleen, dat ik bemin,
zoals een kind, iets jongs, iets ouds,
eind of begin? Iets zo vertrouwds
en zo van alle strijd ontheven -
niet als een einde van het leven,
maar als de lente van de dood.
 

De kruinen ijl, de stammen bloot
en dit door stilte en mist omgeven. 

Dit gedicht is van Vasalis: “Het klinkt een beetje treurig. Maar het pas zo mooi, dat ik er blij van wordt.”

Leo Vroman is dood

Tijdens zijn leven heb ik weinig gedichten van hem gelezen. Ik was dus geen liefhebber. Maar sinds ik Judith Herzberg bij Boeken hoorde uitleggen waar het om gaat, ben ik begonnen.

De Twee gedachten

Een denker dacht met zacht misbaar
twee gedachten bij elkaar.

Daar zij niet naar buiten kwamen
had hij zelf voor hen geen namen.

Wij noemen ze dus Ploot en Fuit
(zo zagen zij er namelijk uit)…

Fuit was zestig angström groot
maar magerder dan kromme Ploot.

Het viel niet op hoe overdag
de een over de ander lag

maar in de stilte van de nacht
lagen zij languitgedacht

en zo verward als mensenhaar
vochten zij dan met elkaar

zodat de denker mompels maakte
en met een pijn in ’t hoofd ontwaakte.

Dus stonden altijd naast zijn bed:
a) glas water b) tablet.


Hij goot en kruimde deze dingen
dan door het hoofd het lichaam binnen

en spoedig lagen Ploot en Fuit en
ook anderen het westen buiten.

Later hadden ze dan spijt
van hun tegenstrijdigheid.

'Waarom denkt’ riep dan het paar
‘hij ons altijd bij elkaar?

Als hij ons om beurten dacht
wou ‘k wel om de andere nacht
opnieuw bedacht.’

Toen kreeg de denker een idee:
Hij dacht om beurten aan de 2.

Nu slaapt hij altijd in op tijd
en door tot uren na het ontbijt.

m o r a a l

op enkele dagen van het jaar
is bijna alles wel eens waar.

-----------------------------------
uit: Fabels. Met prenten van Peter Vos.
Amsterdam, Querido, 1962.

Gooise Poezie vertaalwedstrijd 2014

CONVERSATION van Louis MacNeice 

Ordinary people are peculiar too:

Watch the vagrant in the eyes

Who sneaks away while they are talking with you

Into some black wood behind the skull,

Following un-, or other, realities,

Fishing for shadows in a pool.

But sometimes the vagrant comes the other way

Out of their eyes and into yours

Having mistaken you perhaps for yesterday

Or for tomorrow night, a wood in which

He may pick up among the pine-needles and burrs

The lost purse, the dropped stitch.

Vagrancy however is forbidden; ordinary men

 

Soon come back to normal, look you straight

In the eyes as if to say ‘It will not happen again’,

Put up a barrage of common sense to baulk

Intimacy but by mistake interpolate

Swear-words like roses in their talk.

 

De winnende vertaling en het juryrapport  staan op de website van de bibliotheek.

 

 

Zo meen ik dat ook jij bent

Van Jan Hanlo kende ik tot voor kort alleen Ote Ote Boe. Toen ik nog voor de klas stond, las ik dit gedicht regelmatig voor om de kinderen te laten weten hoe leuk poëzie kan zijn. Ik liet ze het nazeggen. Erg subtiel ging het niet. Zondag kreeg ik een bundel Verzamelde gedichten van 1945 tot bijna Nu. Daar stond dit prachtige gedicht in van Jan Hanlo dat me erg aan de poezie van Judith Herzberg doet denken.

Zo meen ik dat ook jij bent

 

zoals de koelte 's nachts langs lelies
en langs rozen
als wit koraal en parels diep in zee
zoals wat schoon is rustig schuilt
maar straalt wanneer ik schouwen wil
zo meen ik dat ook jij bent

als melk
als leem
en 't bleke rood van vaal gesteent
of porselein
zoals wat ver is en gering
lang vergeten voor het oud is

zoals een waskaars en een koekoek
en een oud boek en een glimlach
en wat onverwacht en zacht is en het eerste
en wat schuchter is en verlangend en vrijgevig
gaaf maar broos is
zo meen ik dat ook jij bent



uit: Gedichten, Amsterdam 1958

AU

Au

Zou dat er zijn, een wet
tot het behoud van pijn?
Zodat, als wij hem hier bestrijden
iemand, ergens, pijn moet lijden
erger dan het woordje au?

Of zou pijn, als energie
(even nog, analogie)
zich omzetten, niet in warmte,
maar bijvoorbeeld in een armte
erger dan het woordje au?

Of zou de pijn die wij verdrijven
in een àndere vorm hier blijven
lachloos, zangloos doen verstijven
onze pijn-dorstige lijven
hunkerend naar het woordje au?

Beheersing - Joke van Leeuwen

Beheersing

 

Iemand belt aan en noemt zich controleur

die kijken komt of alles het nog doet

hij vraagt niet of het goed is, want hij draagt

een uniform dat meepraat uit de knopen.

 

Onder de kussens vindt hij losse munten

onder de tafel een verborgen kind

onder het aanrecht vloeistof die kan doden

achter de ramen staat het uitzicht stil.

 

Hij trekt conclusies volgens een tabel

hij kent de codes, doet het punt voor punt

hij heeft een fraaie tas van runderleer

gel houdt het haar bijeen, de gulp staat open.

 

Joke van Leeuwen uit Half in de Zee

Er zijn van die mensen die

                                            

Er zijn van die mensen die bedrevener zijn in leven.

In en om hen heerst orde.

Voor alles hebben zij een manier en het juiste antwoord.

Zij raden onmiddellijk wie wie, wie met wie,

met welk doel en waarheen.

Stempelen unieke waarheden af,

gooien overbodige feiten in de versnipperaar.

en stoppen onbekende personen

in op voorhand voor hen bestemde ringbanden

Denken zoveel als de moeite waard is,

en geen ogenblik langer,

want achter dat ogenblik loert de twijfel.

En als ze uit hun bestaan worden ontslagen,

verlaten ze hun post

door de aangegeven deur.

Soms benijd ik hen

-gelukkig gaat dat ook weer over.

 

Wislawa Szymborska